ATILGANLIK/GİRİŞKENLİK BECERİSİ

ATILGANLIK/GİRİŞKENLİK BECERİSİ

ATILGANLIK/GİRİŞKENLİK BECERİSİ

Atılganlık nedir?

Atılganlık başkalarının haklarına zarar vermeden kendi haklarımızı ve duygularımızı saygılı ve nazik bir şekilde koruma ve bu haklarımızın başkaları tarafından anlaşılmasını sağlama becerisidir. Bu yüzden, atılgan biri haklarını savunan ve başkalarının haklarını ihlal etmeyen kişidir.

Atılganlık ile ilgili olumsuz olduğu düşünülen varsayımlar ve yerine yapabilecekleriniz:

  • Başkalarının ihtiyaçlarından önce kendi ihtiyaçlarımızı ortaya koymak bencilliktir.
    • Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik verebilirsiniz.
  • Hata yapmak ayıptır. Her duruma uygun bir cevap verilmelidir.
    • Hata yapma hakkına sahipsiniz.
  • Duygularınızın mantıklı olduğuna karşınızdakini ikna edemiyorsanız duygularınız yanlış olmalıdır.
    • Duygularınızın ne olduğuna karar verecek sizsiniz ve bunları doğal olarak kabul edebilirsiniz.
  • Her zaman mantıklı ve tutarlı olmalısınız.
    • Düşüncenizi değiştirebilir veya farklı davranmaya karar verebilirsiniz.
  • Esnek ve ayak uyduran olmalısınız. Başkalarının makul nedenleri vardır ve bunu sorgulamak nazik bir davranış değildir.
    • İşler istediğiniz gibi gitmezse değiştirmek için müzakere edebilirsiniz.
  • Başkalarının zamanını kendinizin sorunlarıyla harcamamalısınız.
    • Duygusal olarak desteğe ihtiyaç olduğunda yardım isteyebilirsiniz.
  • İnsanları atlatmak hoş bir davranış değildir. Sorulduğunda bir cevap vermelisiniz.

Her duruma veya soruya cevap vermeyebilirsiniz.

a.

Bu varsayımlardan görüleceği üzere atılganlık becerilerimiz hem çocuklukta hem  yetişkinlik döneminde farklı davranmamıza yardımcı olan; duygularımız, ihtiyaçlarımız ve haklarımızı elde etmemizde önemli rolü olan bir becericidir.

Atılganlık becerisi geliştirmede ilk önce temel kişilerarası ilişki biçimlerine bakmak faydalı olabilir. Bunlar saldırgan, edilgen ve atılgan olmak üzere üçe ayrılırlar.

aaa

Saldırgan biçim: Kavgacı, suçlayıcı, tehditkâr ve karşısındakinin duygularını önemsemeden hareket eden davranışlara örnektir. Bu biçimde davranmanın avantajı diğer insanlar tarafından zorbalığa uğramamak olsa da çoğu insan bu biçimde davranan insanları etrafında tutmak istemeyebilir.

bea

Edilgen/pasif biçim: Başkaları tarafından zorbalık yapılmasına müsaade eden, duyguları başkaları tarafından önemsenmeyen biçime edilgen denebilir. Edilgen biçimde davranan kişilerin avantajı diğerleri tarafından doğrudan reddedilme durumlarının azlığıdır. Diğer taraftan, dezavantaj olabilecek kısmı ise dargınlık ve kızgınlık hissinin yükünü taşımaktır.

abc

Atılgan biçim: Kendi haklarını savunan, gerçek duygularını ifade eden ve başkalarının kendisi üzerinden fayda sağlamasına izin vermeyen biçimde davranan kişilerdir. Atılgan olmak, istediğinizi başkalarını zor duruma düşürmeden ve kendiniz için en iyi olanı suçlu hissetmeden almanızı sağlayabilir. Böylece, başkalarına öfke duymanıza, onlara saldırmanıza veya suçlamanıza gerek kalmayabilir.

3 farklı biçimi tanıdıktan sonra sorun olan durumla baş ederken size pusula olabilecek bazı adımları izlemek faydalı olabilir.

Problem durumuyla baş etmeniz için atılganlık pusulanız:

  1. Haklarınızın ne olduğuna, ne istediğinize, neye ihtiyaç duyduğunuza ve durumla ilgili ne hissetinize bakabilirsiniz. Bu sayede, amacınızı belirleyebilirsiniz ve karşınızdakiyle konuşmak için aklınızda tutabilirsiniz.
  2. Kendiniz ve problem yaşadığınız kişiye uygun zaman ve yer ayarlayabilirsiniz. Bu adım ani gelişen durumlarda atlanabilir.
  3. Problemi mümkün olan en net biçimde tanımlamanız tartışmaya odaklanmanız için önemlidir. Bu adım, görüş ve düşüncelerinizi paylaşmanız adına bir fırsattır.
  4. Duygularınızı açıklayabilirsiniz. Bu şekilde, problem durumun sizin için ne kadar önemli olduğunu karşı tarafın anlamasını kolaylaştırabilirsiniz.
  5. Bir veya iki cümleyle kendi isteğinizi belirtebilirsiniz. Başkalarının sizin aklınızı okumasını beklemek yerine isteklerinizi net ve açık bir biçimde iletmeniz iletişimi kolaylaştırabilir. Burada, olumlu olarak gördüğünüz sonuçları belirterek karşınızdakinin sizin isteğinize olumlu dönmesini sağlayabilirsiniz.

Atılganlık üzerine etkinlik önerisi:

Aşağıda verilen etkinlikleri ebeveynleri olarak çocuklarınızla beraber yapabilirsiniz. Burada, çocuğunuz sizleri rol model olarak kabul ettiği için verdiğiniz yanıtlar onun için önemli olacaktır.

Aşağıda ilki örnek olmak üzere toplam 5 durum bulunmaktadır. Siz bu durumları çocuğunuzun yaşantısından örneklerle çoğaltabilirsiniz. Bu durumlar için atılganlık pusulasını takip ederek çözüm getirme konusunda çocuğunuza canlandırmalarla yol gösterebilirsiniz.

Duruma uygun cevaplar neler olabilir?

Örnek: ‘’Satın aldığımız bir ürün bozuk çıktı.’’

Atılgan: Müşteri hizmetlerini arayarak ürünün bozuk çıktığını ve değiştirilmesini ister.

Saldırgan: Ürünü aldığı mağazaya giderek ya da müşteri hizmetlerini arayarak bağırıp çağırabilir.

Edilgen-Pasif: Hiç bir şey yapmaz. Gidip başka bir mağazadan yeni bir ürün alabilir.

Alıştırmalar:

  • Arkadaşınız bir haftalığına sizden bir oyuncağınızı ödünç aldı fakat uzun süre geçmesine rağmen geri vermedi.

Atılgan-Girişken:

Saldırgan:

Edilgen-Pasif:

  • Çizgi film izlerken birisi gürültü çıkarıyor ve filmi takip edemiyorsunuz.

Atılgan-Girişken:

Saldırgan:

Edilgen-Pasif:

  • Çok oynamak istediğiniz bir oyuna arkadaşlarınız sizi almıyor.

Atılgan-Girişken:

Saldırgan:

Edilgen-Pasif:

  • Çalışmanızı yaparken evin bir diğer üyesi yüksek sesle televizyon izliyor ve işinize odaklanamıyorsunuz.

Atılgan-Girişken:

Saldırgan:

Edilgen-Pasif:

 

KAYNAKÇA:

Davis, M.(2008). The Relaxation and Stress Reduction Workbook (New Harbinger Self-Help Workbook). Pages 131-154, Chapter 12. New Harbinger Publications; 6th edition

Share this Story

Related Posts

Comments are closed.

Arcai's

Sender Email: Sender Name:
Your Subject :