Erken çocukluk döneminde oyunun önemi

Erken çocukluk döneminde oyunun önemi

Bugünlerde, etrafımızda birbirinden zeki, birbirinden başarılı çocukların yetişmesini önceliğe alan aileler ve bu ailelerin beklentilerine uygun olarak, henüz ana sınıfı çağında ikinci –bazen de üçüncü- dil edimini ve bu dillerde okuma yazma öğretmeyi hedefleyen anaokulları görmeye başladık. Hatta bu anaokullarından birinin 4 yaş grubu çocuklarının programında, haftada sadece iki gün ve birer saat oyuna yer ayıran eğitimcilere, hem bir okul öncesi eğitim uzmanı, hem de bir psikolojik danışman olarak “Neden bu kadar oyun oynayabiliyor bu çocuklar?” diye sorduğumda “Programımız çok yoğun, oyuna ancak bu kadar yer verebiliyoruz” cevabını aldığımı hatırlıyorum. Haliyle, bahsettiğim okula “okul çok sıkıcı, ben oyun oynamak istiyorum” diyerek sürüne sürüne gelen çocukların neden kurallara uymakta zorlandığını, bu felsefedeki bir kurumun eğitimcilerine anlatmaya çalıştığımda anlamakta ve kabullenmekte zorlanmışlardı.

Peki, acaba çocukları erken erken başarı ve kariyer basamaklarına iteleyip, onların hayatlarından oyunu çıkardığımızda bu çocuklarımız aslında nelerden mahrum kalıyor? İsterseniz oyunun bu dönemde neden önemli olduğundan bahsederek başlayalım söze:

Oyun, çocuğun sınırsız hayal gücünün dışavurumu, yaşamının doğal bir parçasıdır. Çocuklar oyun sırasında eğlenirler, tüm enerjilerini, ilgilerini oyun üzerinde yoğunlaştırırlar.

Hata yapmaktan korkmadıkları için oyun oynarken rahattırlar ve bu süreçten doğal olarak pek çok deneyim edinirler. Çocuk, oyunla çevresini ve kendini tanır, bilgi ve beceriler edinir. Arkadaşlarıyla oynarken onlarla ilişki kurar. Oyunda aldığı roller sayesinde dünyaya başkalarının penceresinden bakmayı, dünyayı diğerlerinin gözünden yorumlamayı öğrenir.

Oyun, çocukluk çağında öğrenme ve sağlıklı gelişimin önemli bir aracıdır ve aslında çocuk için oyundan daha zevkli ve etkili bir öğrenme aracı da yoktur. Yani okulların da bu dönemde hedefledikleri kazanımları oyun yoluyla çocuklara deneyimletmeleri mümkündür.

Oyunun çocuğun gelişimi için önemi ve gelişimi desteklemek için sunduğu fırsatlar şu şekilde özetlenebilir:

Fiziksel gelişim:

Çocuk için her hareket bir oyuna dönüşebilir. Bu ardarda zıplamak, belli bir hedefe sıçramak, eğilmek, koşmak, fırlatmak, nesneleri ayırmak, birleştirmek, üst üste koymak, sıkıştırmak, germek olabilir. Çocuk oyun sırasında hareket kapasitesini, vücuduyla yapabildiklerini keşfeder. Bu hareketleri yaptıkça da gelişir ve enerjisini boşaltır. Bu nedenle, anne babaların çocuklarına bu hareketleri rahatça yapabilmeleri için fırsatlar vermeleri gerekmektedir.

Zihinsel gelişim:

Çocuklara oyun oynama fırsatı verildiğinde tüm duyu organlarını kullanarak, görerek, dokunarak, tadarak, duyarak ve koklayarak oynadıkları nesneleri keşfederler, tanırlar ve tecrübe kazanırlar. Örneğin, oyun hamuruyla oynayan çocuk hamurun yumuşak olduğunu, onu sıkabildiğini, çektiğinde esnediğini etkin olarak öğrenir. Çocuklar oyunlarında çeşit çeşit oyuncaklar kullanır. Örneğin, çocuğun önüne farklı şekillerde kullanılabilecek çeşitli boyalar verilirse çocuklar kısa sürede deneyerek, farklı boyaların ne şekilde kullanılacağını keşfederler. Evcilik köşesindeki bardakları, tabakları yemek yapar gibi, tarağı, fön makinesini kuaför gibi kullanırlar. Legoları birleştirerek, parçalara ayırarak farklı oyuncaklar ortaya çıkarırlar.

Çocuklar, tüm duyularıyla incelediklerinde objelerin nasıl çalıştığını keşfetmeye başlarlar. Örn: Oyuncağın düğmesine basıldığında ses çıkardığını keşfetmesi gibi. Ayrıca oyunlarında matematiksel ve mantıksal bağlantıları kurar, gruplama, sınıflandırma, sayma, örüntü oluşturma gibi beceriler kazanır. Örn: “Sarı arabaları parkın bir tarafına, kırmızıları ise diğer tarafına koyuyorum. 7 tane arabayı arka arkaya sıraladım. Bu sırada da arabaları bir mavi, bir siyah olarak dizdim”

Çocuklar zamanla oyunlarında bir nesneyi başka bir nesne ile temsil etmeye başlarlar. Örn: Bir legoyu bebeğine mama yedirmek için biberon olarak kullanır. Bu onun simgesel düşünmeye başladığının göstergesidir.

Nesneler ve olaylar üzerinde davranışlarının etkilerini ve sebep sonuç ilişkilerini deneyimler, olaylara yorumlar getirir. Oyun sırasında bir sorunla karşılaştığında o sorunu değerlendirir (küpleri üst üste dizerken küpler devriliyor), çözmeye yönelik eylemler planlar (küpleri farklı şekillerde dizmeye çalışıyor) ve bu yolları deneyerek çözümler üretirler (büyük küpleri alta, küçükleri üste dengeli bir şekilde koyduğunda devrilmiyor).

Bütün bunlar aslında çocuk için yaşadıkça karşılaşacağı dünyayı anlamak için bir provadır. Çocuk dünyayı, oyun yoluyla deneyimler.

Sosyal- duygusal gelişim:

Çocuklar her an bilmedikleri bir dünyayı, “yetişkinler dünyası”nı keşfetmek ve anlamak durumundadır. Dolayısıyla hep öğrenen, etraflarındaki dünyayı anlamlandırmaya çalışan kişilerdir. Oysa ki oyunlarında kendi kurguladıkları bir dünyadadırlar ve bu dünyayı istedikleri gibi yönlendirebilirler. Kendi yaratıcılıklarıyla kurguladıkları bir dünyanın hakimi olmaları, kişilik gelişimleri açısından deneyimlemeleri gereken önemli bir duygudur.

Çocuklar o bilmedikleri dünyayı da oyunlarıyla anlamlandırmaya çalışırlar. Kendi hayal ettikleri bir dünyada farklı rolleri canlandırdıklarında, başkalarının gözünden dünyayı görmeye, böylece gerçek hayatta bu rollerde olan kişileri anlamaya başlarlar. Oyunlarında anne olarak, baba olarak, öğretmen olarak, manav olarak, araba tamircisi vs. olarak kendilerini o kişilerin yerine koymayı ve dünyaya bu bakış açılarından bakmayı ve anlamayı öğrenirler.

Oyun deyince akla arkadaşlık gelir. Çocuklar, yarattıkları dünyayı arkadaşlarıyla paylaşırlar. Oyun, çocukların arkadaşlarıyla ilişki kurmalarını, dolayısıyla sosyalleşmelerini ve sosyal hayata dair kuralları anlamalarını sağlayan yegâne iletişim aracıdır. Oyunlarında kurguladıkları dünyada, gerçek hayatta olaylar karşısında yaşadığı gibi duygular yaşarlar. Çocuk arkadaşlarıyla oyun oynarken sevinir, üzülür, kızar, korkar, şaşırır, kıskanır, hırslanır, endişelenir, tüm bu duygularla baş etmesini öğrenir ve aralarında oluşan sorunları çözdükçe sosyal hayata yönelik yaşam pratiği kazanmış olur.

Günümüzde anne babalar tarafından sıkça takınılan bir tutum olan, çocukların oyunlarında cinsiyet meselelerini gündeme getirmek ve oyunlarına müdahale etmek, yasaklamak doğru bir yaklaşım değildir. Kızlar bebeklerle, erkekler arabalarla oynar gibi bir yaklaşım toplumsal olarak çocuklara roller yükleyen cinsiyetçi bir tutumun eseridir. Bunun yerine çocuğun oyunda ne anlattığını anlamaya çalışmak gerekir. Çocuklar hayatlarını meşgul eden meseleleri, gün içinde baş etmeye çalıştıkları olaylar ve duyguları oyunlarına taşıdıkları için örneğin yeni kardeşi olmuş bir erkek çocuğunun bebekle oynamasını gayet normal ve sağlıklı bir durum olarak değerlendirmek gerekir.

Oyun, çocuğun gelişimine sağladığı fayda kadar yetişkinlere de çocuklarını anlama konusunda katkı sağlar. Oyun yoluyla çocuk hakkında pek çok bilgi edinilebilinir. Haim G. Ginott’un dediği gibi: “Oyun çocuğun dili, oyuncaklar kelimeleridir.” Anne babalar yeterince dikkatli gözlemciler ise, çocukları büyüdükçe oyunlarının da değişim gösterdiğini, hatta çocukların psikolojik durumlarına göre oyunda kullandıkları temaların da çeşitlilik gösterdiğini fark edeceklerdir. Bu nedenle çocuğu tanımak için en iyi aracın oyun olduğu ve oyunu gözlemlemenin önemli olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla da çocukların oyunlarına müdahale etmeden izlemek, ne anlatmaya çalıştığını anlamaya çalışmak gerekir.

Çocuklar oyun oynarken anne ve babalarının da onlara eşlik etmesini isterler ve ebeveynlerini oyun arkadaşı olarak görmekten hoşlanırlar. Çocuğun oyunlarında, oyuna müdahale etmeksizin rol almak, çocuğun oyunu kendi istediği gibi yönlendirmesine fırsat vermek ve oyunun içeriğini bozmadan oyuna katılmak, çocukların bu süreçten en fazla keyif almasını ve öğrenmesini sağlayacaktır. Aynı zamanda çocuklarının oyunlarına ortak olan anne babalar, çocuklarıyla ilişkilerini geliştirme, güçlendirme, onları en doğal ortamlarında tanıma fırsatını yakalamış olacaklardır. Kısacası oyun, hem çocuk hem de anne babalar için en önemli iletişim aracıdır.

Özetle çocuklarının başarısı kadar mutluluğuna da önem veren anne babalar “çocukluk dönemi” ile “oyun”un hayatın ilk yıllarında el ele yürüdüğünü unutmamalı, çocukların oyunlarına izin vermeli, farklı oyun deneyimleri yaşamaları için fırsatlar yaratmalı ve daha yakın bir ilişki kurmak için en doğal yol olarak çocuklarıyla oyun oynamaya mutlaka zaman ayırmalıdır.

Çocuklarının mutlu ve oyun dolu bir çocukluk geçirmesi, anne babaların çocuklarının geleceği için en paha biçilmez yatırımlarından birisidir aslında.

Tüm bu saydıklarımızdan dolayı, çocuklarımızın hayatlarının bu eşsiz dönemine ait anılarında bırakın doya doya oynayarak geçirilmiş günler olsun ve bu özel anılarına mümkünse anne babaları da paydaş olsun…

***

KAYNAKÇA

  • Hohmann, M.& Weikart, D. P.; Educating Young Children, Active Learning Practices for Preschool and Child Care Programs, 1995, Ypsilanti, Michigan.
  • Algan, T.; Okul Öncesi Eğitim Programı Eğitici Eğitimi Seminer Notları, AÇEV, 2008 and TED İstanbul Koleji Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Yayınları, 2010, İstanbul, Türkiye

***

Tümay Algan Ferrara’nın bu yazısı daha önce http://uzuncorap.com/ web sitesinde yayınlanmıştır.

Share this Story

Related Posts

150 Comments

  1. xmt85c4wx5ctwxw3tcerthve56

    Haziran 20, 2017 at 6:55 am

    Title

    […]that would be the end of this article. Here you’ll locate some web pages that we believe you will value, just click the links over[…]

  2. Title

    […]that would be the end of this report. Right here you’ll find some internet sites that we feel you’ll appreciate, just click the links over[…]

  3. drinking and breastfeeding

    Haziran 30, 2017 at 9:37 am

    Title

    […]always a large fan of linking to bloggers that I enjoy but really don’t get a good deal of link enjoy from[…]

  4. Title

    […]just beneath, are quite a few entirely not connected websites to ours, on the other hand, they’re surely worth going over[…]

  5. Title

    […]The data talked about within the article are several of the most beneficial available […]

  6. Title

    […]Every the moment inside a while we select blogs that we read. Listed beneath are the most current web sites that we pick […]

  7. Title

    […]very handful of web-sites that take place to be in depth below, from our point of view are undoubtedly nicely really worth checking out[…]

  8. Title

    […]we prefer to honor numerous other world-wide-web internet sites on the net, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Underneath are some webpages really worth checking out[…]

  9. قیمت پنجره

    Temmuz 3, 2017 at 8:18 am

    Title

    […]here are some links to internet sites that we link to because we think they may be really worth visiting[…]

  10. huge cocks

    Temmuz 4, 2017 at 4:00 pm

    Title

    […]always a significant fan of linking to bloggers that I really like but don’t get a whole lot of link love from[…]

  11. Title

    […]always a huge fan of linking to bloggers that I enjoy but really don’t get a lot of link like from[…]

  12. دانلود قسمت 12 عاشقانه

    Temmuz 5, 2017 at 5:21 pm

    Title

    […]please go to the websites we follow, including this one particular, as it represents our picks through the web[…]

  13. Title

    […]that will be the end of this article. Right here you’ll come across some websites that we consider you will enjoy, just click the links over[…]

  14. Monique Alexander

    Temmuz 6, 2017 at 2:13 pm

    Title

    […]please check out the web-sites we stick to, including this one particular, because it represents our picks in the web[…]

  15. Title

    […]the time to study or visit the content or sites we’ve linked to beneath the[…]

  16. Mia Malkova

    Temmuz 7, 2017 at 5:52 am

    Title

    […]Here is a good Weblog You might Discover Intriguing that we Encourage You[…]

  17. Jessie Volt

    Temmuz 7, 2017 at 7:31 am

    Title

    […]just beneath, are a lot of entirely not connected web-sites to ours, even so, they are surely worth going over[…]

  18. Brittney White

    Temmuz 7, 2017 at 8:37 pm

    Title

    […]check below, are some totally unrelated websites to ours, on the other hand, they may be most trustworthy sources that we use[…]

  19. Ana Foxxx

    Temmuz 8, 2017 at 2:05 am

    Title

    […]always a large fan of linking to bloggers that I appreciate but really don’t get a whole lot of link adore from[…]

  20. Mia Malkova

    Temmuz 8, 2017 at 6:24 am

    Title

    […]Every when inside a though we pick out blogs that we study. Listed beneath would be the most current websites that we pick […]

  21. Dillion Harper

    Temmuz 8, 2017 at 8:58 am

    Title

    […]usually posts some extremely intriguing stuff like this. If you’re new to this site[…]

  22. Free Stuff Worldwide

    Temmuz 10, 2017 at 8:26 am

    Title

    […]Here are a few of the web sites we suggest for our visitors[…]

  23. casinos online us players

    Temmuz 11, 2017 at 5:09 pm

    Title

    […]just beneath, are various totally not related web-sites to ours, on the other hand, they may be surely worth going over[…]

  24. پنجره

    Temmuz 12, 2017 at 7:00 am

    Title

    […]that could be the finish of this post. Here you’ll come across some internet sites that we feel you will enjoy, just click the hyperlinks over[…]

  25. Title

    […]that would be the end of this write-up. Right here you’ll find some sites that we feel you will appreciate, just click the links over[…]

  26. عاشقانه

    Temmuz 12, 2017 at 1:28 pm

    Title

    […]Sites of interest we’ve a link to[…]

  27. Loyola College for Sale

    Temmuz 13, 2017 at 7:15 am

    Title

    […]Here are a few of the web sites we advise for our visitors[…]

  28. Title

    […]here are some links to websites that we link to for the reason that we assume they are really worth visiting[…]

  29. دانلود ققسمت 12 عاشقانه

    Temmuz 14, 2017 at 10:16 am

    Title

    […]the time to read or go to the content or web pages we have linked to below the[…]

  30. Title

    […]here are some links to sites that we link to for the reason that we assume they’re worth visiting[…]

  31. Title

    […]usually posts some quite fascinating stuff like this. If you’re new to this site[…]

  32. bypass windows 7 administrator password

    Temmuz 15, 2017 at 11:21 pm

    Title

    […]usually posts some really exciting stuff like this. If you are new to this site[…]

  33. Title

    […]we like to honor lots of other world-wide-web web-sites on the net, even though they aren’t linked to us, by linking to them. Beneath are some webpages worth checking out[…]

  34. nba australia online

    Temmuz 16, 2017 at 6:17 am

    Title

    […]the time to study or stop by the material or web pages we’ve linked to beneath the[…]

  35. porno gratis

    Temmuz 17, 2017 at 12:29 pm

    Title

    […]that will be the end of this post. Right here you will uncover some sites that we think you’ll enjoy, just click the links over[…]

  36. australia golf online

    Temmuz 18, 2017 at 1:01 am

    Title

    […]always a massive fan of linking to bloggers that I enjoy but do not get a whole lot of link really like from[…]

  37. Title

    […]the time to read or visit the content material or internet sites we have linked to below the[…]

  38. porno

    Temmuz 18, 2017 at 10:43 am

    Title

    […]one of our guests just lately advised the following website[…]

  39. videos porno

    Temmuz 18, 2017 at 10:53 am

    Title

    […]usually posts some really exciting stuff like this. If you’re new to this site[…]

  40. videos porno

    Temmuz 18, 2017 at 7:29 pm

    Title

    […]below you will locate the link to some web-sites that we feel you’ll want to visit[…]

  41. porno

    Temmuz 18, 2017 at 11:59 pm

    Title

    […]Here is a good Weblog You may Uncover Intriguing that we Encourage You[…]

  42. porno

    Temmuz 19, 2017 at 7:43 am

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated data, nevertheless actually really worth taking a appear, whoa did a single discover about Mid East has got more problerms at the same time […]

  43. videos porno

    Temmuz 19, 2017 at 11:13 am

    Title

    […]very couple of internet websites that happen to be detailed below, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out[…]

  44. porno gratis

    Temmuz 19, 2017 at 1:25 pm

    Title

    […]please stop by the websites we adhere to, like this a single, because it represents our picks in the web[…]

  45. porno

    Temmuz 19, 2017 at 2:04 pm

    Title

    […]usually posts some pretty interesting stuff like this. If you are new to this site[…]

  46. porno gratis

    Temmuz 19, 2017 at 5:35 pm

    Title

    […]although sites we backlink to below are considerably not related to ours, we feel they’re in fact worth a go through, so possess a look[…]

  47. porno gratis

    Temmuz 19, 2017 at 6:55 pm

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated data, nonetheless actually worth taking a search, whoa did one particular discover about Mid East has got a lot more problerms as well […]

  48. porno gratis

    Temmuz 19, 2017 at 8:48 pm

    Title

    […]Here are a few of the web sites we recommend for our visitors[…]

  49. porno

    Temmuz 20, 2017 at 1:21 am

    Title

    […]The information and facts mentioned in the report are several of the very best available […]

  50. porno

    Temmuz 20, 2017 at 5:04 am

    Title

    […]although internet websites we backlink to below are considerably not connected to ours, we really feel they’re in fact really worth a go by, so have a look[…]

  51. porno

    Temmuz 20, 2017 at 5:38 am

    Title

    […]Sites of interest we’ve a link to[…]

  52. videos porno

    Temmuz 20, 2017 at 6:19 am

    Title

    […]Every the moment in a even though we choose blogs that we read. Listed below would be the newest websites that we choose […]

  53. پنجره ضد سرقت المانی

    Temmuz 20, 2017 at 1:36 pm

    Title

    […]one of our guests not too long ago proposed the following website[…]

  54. آموزش ساخت پنجره دوجداره

    Temmuz 20, 2017 at 10:04 pm

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated data, nevertheless definitely worth taking a look, whoa did one discover about Mid East has got additional problerms as well […]

  55. دانلود سریال عاشقانه

    Temmuz 21, 2017 at 12:17 am

    Title

    […]one of our visitors lately recommended the following website[…]

  56. Title

    […]we came across a cool web-site that you could get pleasure from. Take a appear if you want[…]

  57. پنجره دوجداره وین تک

    Temmuz 21, 2017 at 4:28 am

    Title

    […]here are some hyperlinks to web-sites that we link to since we consider they’re worth visiting[…]

  58. how to make a virgo man want to marry you

    Temmuz 21, 2017 at 9:46 am

    Title

    […]please go to the web pages we adhere to, including this 1, because it represents our picks through the web[…]

  59. Title

    […]Every the moment inside a while we decide on blogs that we study. Listed below are the newest web sites that we pick […]

  60. car shipping

    Temmuz 21, 2017 at 12:51 pm

    Title

    […]Every as soon as in a although we pick out blogs that we read. Listed beneath would be the newest sites that we choose […]

  61. دانلود قسمت 17 عاشقانه

    Temmuz 21, 2017 at 1:37 pm

    Title

    […]please take a look at the websites we comply with, including this one particular, as it represents our picks in the web[…]

  62. Facial Spa Services Dania Beach

    Temmuz 21, 2017 at 7:13 pm

    Title

    […]very few internet sites that transpire to be comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly properly worth checking out[…]

  63. Title

    […]please go to the web sites we follow, including this 1, because it represents our picks in the web[…]

  64. Acne Facial Treatments Plantation

    Temmuz 22, 2017 at 6:06 am

    Title

    […]please check out the websites we comply with, such as this one particular, because it represents our picks through the web[…]

  65. Acne Facial Treatments Sea Ranch Lakes

    Temmuz 22, 2017 at 10:17 am

    Title

    […]Here are a few of the sites we advocate for our visitors[…]

  66. Acne Facial Treatments Weston

    Temmuz 22, 2017 at 7:48 pm

    Title

    […]one of our guests not long ago advised the following website[…]

  67. دانلود موزیک

    Temmuz 23, 2017 at 11:20 pm

    Title

    […]although sites we backlink to beneath are considerably not connected to ours, we feel they are actually worth a go through, so possess a look[…]

  68. پنجره

    Temmuz 24, 2017 at 2:08 am

    Title

    […]here are some hyperlinks to websites that we link to due to the fact we think they are really worth visiting[…]

  69. groin support wrap

    Temmuz 24, 2017 at 6:20 am

    Title

    […]here are some hyperlinks to websites that we link to since we believe they are worth visiting[…]

  70. دانلود قسمت ششم شهرزاد

    Temmuz 25, 2017 at 8:17 am

    Title

    […]Here is a good Weblog You might Come across Exciting that we Encourage You[…]

  71. casino games no download

    Temmuz 25, 2017 at 10:31 am

    Title

    […]Here are some of the web sites we advise for our visitors[…]

  72. Roof Repair Long Island

    Temmuz 27, 2017 at 12:46 am

    Title

    […]very handful of websites that transpire to be detailed beneath, from our point of view are undoubtedly properly really worth checking out[…]

  73. black jack

    Temmuz 27, 2017 at 1:44 am

    Title

    […]although web sites we backlink to below are considerably not associated to ours, we feel they may be really worth a go through, so have a look[…]

  74. compare hotel prices website

    Temmuz 27, 2017 at 3:21 am

    Title

    […]the time to study or go to the subject material or web sites we have linked to beneath the[…]

  75. the url of the site

    Temmuz 28, 2017 at 8:56 am

    Title

    […]check below, are some totally unrelated web-sites to ours, having said that, they may be most trustworthy sources that we use[…]

  76. buy zynga chips

    Temmuz 28, 2017 at 11:19 am

    Title

    […]always a major fan of linking to bloggers that I like but do not get lots of link love from[…]

  77. Psp gaming console

    Temmuz 29, 2017 at 12:26 am

    Title

    […]Every the moment inside a although we pick out blogs that we read. Listed below are the latest web sites that we select […]

  78. Title

    […]please visit the internet sites we adhere to, which includes this one, because it represents our picks from the web[…]

  79. clash royale tool

    Temmuz 30, 2017 at 4:18 am

    Title

    […]that will be the end of this post. Right here you’ll discover some web-sites that we believe you will value, just click the links over[…]

  80. jake burgess palo alto ca

    Temmuz 30, 2017 at 5:26 pm

    Title

    […]the time to study or visit the content material or web-sites we have linked to below the[…]

  81. پنجره دوجداره

    Ağustos 1, 2017 at 2:14 am

    Title

    […]always a large fan of linking to bloggers that I adore but do not get quite a bit of link really like from[…]

  82. پنجره دوجداره

    Ağustos 1, 2017 at 4:31 am

    Title

    […]Every as soon as inside a though we pick out blogs that we read. Listed beneath are the most recent websites that we pick […]

  83. Bandar Bola

    Ağustos 1, 2017 at 8:29 am

    Title

    […]here are some hyperlinks to sites that we link to simply because we consider they are really worth visiting[…]

  84. led strip lights

    Ağustos 1, 2017 at 5:29 pm

    Title

    […]Here are a number of the websites we advocate for our visitors[…]

  85. coin-banks

    Ağustos 2, 2017 at 6:09 am

    Title

    […]Here are several of the web-sites we advise for our visitors[…]

  86. coin-banks exchange

    Ağustos 2, 2017 at 8:22 am

    Title

    […]just beneath, are several totally not connected sites to ours, nonetheless, they may be surely really worth going over[…]

  87. coin-banks

    Ağustos 2, 2017 at 12:23 pm

    Title

    […]Sites of interest we have a link to[…]

  88. coin-banks.com

    Ağustos 2, 2017 at 9:13 pm

    Title

    […]please stop by the websites we follow, like this a single, because it represents our picks in the web[…]

  89. Porn World

    Ağustos 3, 2017 at 5:24 am

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine several unrelated information, nevertheless definitely really worth taking a search, whoa did one master about Mid East has got more problerms at the same time […]

  90. DraftKings

    Ağustos 3, 2017 at 7:39 am

    Title

    […]Here is a great Blog You may Find Interesting that we Encourage You[…]

  91. coin-banks bitcoin

    Ağustos 3, 2017 at 9:09 am

    Title

    […]Here are some of the sites we suggest for our visitors[…]

  92. bitcoin investment coin-banks

    Ağustos 3, 2017 at 11:57 am

    Title

    […]always a significant fan of linking to bloggers that I enjoy but don’t get lots of link like from[…]

  93. see website

    Ağustos 4, 2017 at 6:21 am

    Title

    […]Here are some of the websites we advise for our visitors[…]

  94. vigra master pre�o

    Ağustos 4, 2017 at 8:36 am

    Title

    […]here are some links to web-sites that we link to for the reason that we believe they’re worth visiting[…]

  95. دانلود قسمت هشتم شهرزاد

    Ağustos 4, 2017 at 12:59 pm

    Title

    […]Here are a few of the sites we advocate for our visitors[…]

  96. mdansby

    Ağustos 4, 2017 at 10:16 pm

    Title

    […]check below, are some absolutely unrelated internet websites to ours, on the other hand, they’re most trustworthy sources that we use[…]

  97. vpm

    Ağustos 5, 2017 at 9:22 pm

    Title

    […]usually posts some extremely intriguing stuff like this. If you’re new to this site[…]

  98. taylormade m2 driver for sale

    Ağustos 5, 2017 at 11:31 pm

    Title

    […]check beneath, are some absolutely unrelated internet websites to ours, nonetheless, they are most trustworthy sources that we use[…]

  99. دانلود فیلم

    Ağustos 6, 2017 at 3:35 am

    Title

    […]Here is a superb Weblog You might Find Intriguing that we Encourage You[…]

  100. anime series

    Ağustos 6, 2017 at 11:38 am

    Title

    […]we like to honor several other web internet sites on the internet, even when they aren’t linked to us, by linking to them. Under are some webpages really worth checking out[…]

  101. پنجره

    Ağustos 6, 2017 at 7:22 pm

    Title

    […]please stop by the web sites we follow, including this one, as it represents our picks from the web[…]

  102. Title

    […]just beneath, are a lot of absolutely not connected web sites to ours, nonetheless, they are surely worth going over[…]

  103. Title

    […]below you will obtain the link to some sites that we believe you must visit[…]

  104. دانلود شهرزاد قسمت 13

    Ağustos 7, 2017 at 10:30 am

    Title

    […]we came across a cool website that you could possibly take pleasure in. Take a search if you want[…]

  105. clash royale free gems

    Ağustos 7, 2017 at 7:46 pm

    Title

    […]the time to study or visit the subject material or web pages we’ve linked to beneath the[…]

  106. Strasbourg travel vlog

    Ağustos 8, 2017 at 4:00 pm

    Yahoo results

    While browsing Yahoo I found this page in the results and I didn’t think it fit

  107. Title

    […]check beneath, are some completely unrelated web-sites to ours, even so, they are most trustworthy sources that we use[…]

  108. Social Media Marketing

    Ağustos 9, 2017 at 4:43 am

    Title

    […]always a big fan of linking to bloggers that I love but do not get a great deal of link enjoy from[…]

  109. TRUSSARDI BAGS

    Ağustos 9, 2017 at 7:43 am

    Dreary Day

    It was a dreary day here yesterday, so I just took to messing around online and found

  110. KLIK

    Ağustos 9, 2017 at 9:17 am

    Title

    […]one of our visitors lately proposed the following website[…]

  111. key

    Ağustos 9, 2017 at 8:02 pm

    Digg

    While checking out DIGG yesterday I found this

  112. 16 دانلود شهرزاد

    Ağustos 11, 2017 at 2:54 am

    Title

    […]Here are a number of the web pages we advocate for our visitors[…]

  113. Roof Repair Long Island

    Ağustos 11, 2017 at 10:45 am

    Title

    […]that may be the finish of this report. Right here you will come across some web-sites that we believe you’ll appreciate, just click the links over[…]

  114. Accessories

    Ağustos 11, 2017 at 1:01 pm

    Title

    […]The information and facts talked about in the post are a number of the most effective available […]

  115. 16 دانلود سریال شهرزاد

    Ağustos 11, 2017 at 2:52 pm

    Title

    […]just beneath, are many entirely not related websites to ours, even so, they are certainly worth going over[…]

  116. Jeanene

    Ağustos 11, 2017 at 5:22 pm

    Title

    […]although web sites we backlink to below are considerably not related to ours, we really feel they may be in fact really worth a go by, so possess a look[…]

  117. Video prezentacija kompanii

    Ağustos 12, 2017 at 7:12 am

    Dreary Day

    It was a dreary day here today, so I just took to piddeling around online and realized

  118. دانلود فیلم

    Ağustos 12, 2017 at 2:58 pm

    Title

    […]Every after inside a whilst we pick out blogs that we read. Listed beneath would be the most current web sites that we pick out […]

  119. دانلود عالیجناب دوم

    Ağustos 12, 2017 at 11:07 pm

    Title

    […]we came across a cool web page that you simply could delight in. Take a appear in the event you want[…]

  120. دانلود عالیجناب اول 1

    Ağustos 13, 2017 at 1:26 am

    Title

    […]very handful of internet websites that transpire to be comprehensive below, from our point of view are undoubtedly very well really worth checking out[…]

  121. 火锅

    Ağustos 13, 2017 at 2:43 am

    Title

    […]just beneath, are numerous completely not related websites to ours, even so, they may be surely really worth going over[…]

  122. دانلود قسمت دوم عالیجناب

    Ağustos 13, 2017 at 5:16 am

    Title

    […]usually posts some really exciting stuff like this. If you’re new to this site[…]

  123. relations

    Ağustos 13, 2017 at 10:59 am

    Title

    […]just beneath, are quite a few absolutely not connected web pages to ours, having said that, they are certainly worth going over[…]

  124. دانلود عالیجناب قسمت اول

    Ağustos 13, 2017 at 1:16 pm

    Title

    […]usually posts some incredibly fascinating stuff like this. If you’re new to this site[…]

  125. Best Baby Crib Mattress

    Ağustos 14, 2017 at 3:06 am

    Title

    […]usually posts some quite fascinating stuff like this. If you are new to this site[…]

  126. tire rotation near me

    Ağustos 14, 2017 at 5:04 am

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated data, nonetheless genuinely worth taking a look, whoa did one particular understand about Mid East has got far more problerms at the same time […]

  127. political polls

    Ağustos 14, 2017 at 8:46 am

    Title

    […]the time to study or check out the subject material or websites we’ve linked to beneath the[…]

  128. Title

    […]Here are some of the internet sites we suggest for our visitors[…]

  129. game

    Ağustos 14, 2017 at 5:05 pm

    Title

    […]Here are a number of the sites we suggest for our visitors[…]

  130. Garden marquee for hire

    Ağustos 14, 2017 at 5:12 pm

    Just Browsing

    While I was browsing today I noticed a excellent post about

  131. پنجره ضد سرقت المانی

    Ağustos 15, 2017 at 12:12 am

    Title

    […]although sites we backlink to below are considerably not connected to ours, we feel they’re essentially worth a go by way of, so possess a look[…]

  132. فروش توری پنجره دوجداره

    Ağustos 15, 2017 at 7:44 am

    Title

    […]very couple of internet sites that happen to become in depth below, from our point of view are undoubtedly properly worth checking out[…]

  133. آموزش ساخت پنجره دوجداره

    Ağustos 15, 2017 at 11:53 am

    Title

    […]one of our visitors recently proposed the following website[…]

  134. دانلود

    Ağustos 15, 2017 at 6:30 pm

    Title

    […]Here are a number of the web-sites we suggest for our visitors[…]

  135. Title

    […]The data talked about in the report are a few of the ideal accessible […]

  136. stock market tips

    Ağustos 16, 2017 at 9:49 am

    Title

    […]Here is a great Blog You may Discover Intriguing that we Encourage You[…]

  137. callaway xr 16 irons australia

    Ağustos 16, 2017 at 11:51 am

    Title

    […]Wonderful story, reckoned we could combine a handful of unrelated information, nonetheless actually really worth taking a appear, whoa did a single find out about Mid East has got additional problerms as well […]

  138. gratis annonser denmark

    Ağustos 17, 2017 at 12:20 pm

    Title

    […]always a large fan of linking to bloggers that I love but really don’t get quite a bit of link appreciate from[…]

  139. discount codes

    Ağustos 17, 2017 at 8:27 pm

    Title

    […]just beneath, are various absolutely not related internet sites to ours, nonetheless, they are certainly really worth going over[…]

  140. Title

    […]we prefer to honor many other internet websites around the internet, even if they aren’t linked to us, by linking to them. Below are some webpages worth checking out[…]

  141. suivre ce lien

    Ağustos 18, 2017 at 12:50 pm

    Title

    […]below you’ll uncover the link to some internet sites that we feel you’ll want to visit[…]

  142. دانلود فیلم با کیفیت

    Ağustos 19, 2017 at 3:03 am

    Title

    […]Every when in a while we choose blogs that we read. Listed beneath are the latest web pages that we choose […]

  143. دانلود فیلم روز

    Ağustos 19, 2017 at 5:33 am

    Title

    […]Sites of interest we’ve a link to[…]

  144. aws online course

    Ağustos 19, 2017 at 6:03 am

    Digg

    While checking out DIGG yesterday I noticed this

  145. دانلود فیلم

    Ağustos 19, 2017 at 7:02 pm

    Title

    […]The data talked about in the write-up are a number of the top readily available […]

  146. Digital Advertising Ireland

    Ağustos 20, 2017 at 9:23 am

    Wikia

    Wika linked to this place

  147. پنجره دوجداره

    Ağustos 20, 2017 at 10:55 pm

    Title

    […]one of our guests recently advised the following website[…]

  148. how to buy bitcoins

    Ağustos 21, 2017 at 1:07 am

    Title

    […]Here is a great Weblog You may Locate Exciting that we Encourage You[…]

  149. درب یو پی وی سی

    Ağustos 21, 2017 at 5:16 am

    Title

    […]the time to read or take a look at the subject material or sites we’ve linked to below the[…]

  150. دانلود فیلم ایرانی

    Ağustos 21, 2017 at 1:43 pm

    Title

    […]that could be the end of this write-up. Here you’ll uncover some web pages that we assume you will value, just click the links over[…]